CEO Femke Brenninkmeijer had oog voor menselijke maat binnen NPRC

Met ingang van 1 december is Femke Brenninkmeijer vertrokken als CEO bij NPRC. Bij haar vertrek blikt ze terug op haar werk voor de coöperatie van binnenvaart-ondernemers. “Oog voor de menselijke maat is veel belangrijker gebleken dan ik dacht. Ik heb de mensen en de leden altijd veel vertrouwen gegeven. In mijn beleving is dat namelijk de basis van een coöperatie: het vertrouwen dat ieder voor zich het beste voor heeft met het grotere geheel.”

Nederland is op veel plaatsen nog hermetisch afgesloten vanwege corona, wanneer Femke Brenninkmeijer op 2 juni 2020 aantreedt als CEO van NPRC: de Nederlandse Particuliere Rijnvaart-Centrale, die op dat moment het 85-jarig jubileum viert. NPRC is een coöperatie van binnenvaartondernemers die gespecialiseerd is in het vervoer van droge bulklading over Europese vaarwegen. In de afgelopen decennia is de coöperatie uitgegroeid tot de grootste coöperatieve bevrachter in de Europese binnenvaart. “Het was wel even wennen om in een coöperatieve omgeving en in deze voor mij nieuwe sector aan de slag te gaan,” bekent Femke. “Ik kwam vanuit het Amsterdamse havenbedrijf: een publiek-private samenwerking met een best complex stakeholdermanagement. Het coöperatieve trok me aan, omdat het niet per se op korte termijn op winst gericht is. Je kijkt hoe je het geheel sterker maakt en hoe je de langere termijn in beeld brengt. Als CEO ben je uiteraard verantwoordelijk voor de dagelijkse operatie, maar je bent ook voortdurend bezig met het borgen van de continuïteit van het bedrijf en de vereniging. Dat heb ik een heel interessant uitgangspunt gevonden.”

Femke start als eenkoppige directie. Wanneer twee jaar na haar aantreden een collega overlijdt en de omzet van de coöperatie flink is gegroeid, ziet zij dat het kwetsbaar is voor de continuïteit van het bedrijf als er maar één directeur is. In de organisatie heeft zij dan al het credo doorgevoerd dat er voor elke positie een back-up moet zijn, om zo de kwetsbaarheid uit de organisatie te halen. “Het was bovendien een onstuimige periode, waarin Europese industrieën hun toeleveringsketens en productieprocessen constant moesten aanpassen, met alle effecten van dien op de logistiek, de vraag naar vervoer over water en dus ook op NPRC. De omzet verdubbelde ruim ten opzichte van twee jaar daarvoor. De organisatie en de geldstromen die door het bedrijf gingen, groeiden daardoor. Daarop heb ik de Raad van Commissarissen gevraagd om naar de mogelijkheden voor een tweekoppige directie te kijken. Zij hebben dat proces zorgvuldig in gang gezet, met als gevolg dat Arno Treur als CFO naast mij is komen te staan. Ik was daar een groot voorstander van, om verschillende redenen. Arno en ik zijn tegenpolen: ik ben iemand die graag naar buiten treedt, met alle stakeholders in contact is, en Arno richt zich van nature meer op de interne processen, de financiële kant en IT. We hebben samen – en met de vele stakeholders – het gehele strategieproces voor de komende vijf jaar doorlopen en door de verschillende insteken er een goed plan van weten te smeden. We moesten soms flink discussiëren en dwongen elkaar met argumenten tot betere beslissingen. Juist dat heeft de slagkracht en de weerbaarheid van de organisatie enorm vergroot.

Handelsbedrijf NPRC telt momenteel 160 leden. Het gros daarvan komt uit Nederland, maar er zijn ook binnenvaartondernemers uit Duitsland, België en Frankrijk aangesloten. “NPRC sluit transportovereen-komsten met voornamelijk industrieën in Noordwest-Europa voor de aan- en afvoer van grondstoffen en halffabricaten. Denk aan zout voor de chemische industrie, mout voor de brouwerijen of staalrollen voor Tata. We sluiten met hen contracten voor bulk, projectlading en een klein beetje containers; geen natte lading in tanks. Daarnaast zijn we actief op de spotmarkt, waar de dagdagelijkse handel plaatsvindt. Elke dag komen daar transportaanvragen op binnen, waarop wij kunnen inzetten. We koppelen vervolgens die transportbehoefte aan onze leden en aan een flexibele schil van binnenvaartondernemers. NPRC is daarmee een soort makelaar en planner van vraag en aanbod. We hebben ongeveer 60% contractwerk en 40% spotwerk en verzetten dat werk voor 60% met onze leden en voor 40% met schepen die we uit de markt krijgen. Leden die voor ons varen, weten zich dankzij ons logistieke netwerk verzekerd van een goede boterham, stabiliteit en een betrokken kantoororganisatie die voor hen het juiste werk binnenhaalt. We hebben in onze werkzaamheden veel oog voor de individuele leden. Als een ondernemer ergens in een uithoek ligt met het schip, proberen we specifiek voor hem een stukje spotwerk binnen te halen. En we houden rekening met ondernemers die niet in het weekend willen werken of die vanwege hun geloofsovertuiging niet op zondag varen. Dat alles tegen een achtergrond waarbij we ook altijd voldoen aan de transportbehoefte van de klant. Dat past bij een coöperatie: je stuurt niet op maximale winst, maar kijkt naar vraag van de klant en de belangen van het lid.”

Femke koestert de solidariteit die ze voelt binnen de coöperatie. “Ik denk bijvoorbeeld aan het vouchersysteem dat we hebben geïntroduceerd, omdat we steeds duurzamer willen werken. We zijn geen eigenaar van onze vloot, maar willen duurzaamheid bij onze leden wel aanjagen en faciliteren. Daarom hebben we in 2023 besloten 50% van de winst niet uit te keren, maar vast te zetten in een pot. Van daaruit krijgt ieder lid dat aan bepaalde criteria voldoet 20.000 euro uitgekeerd voor duurzame investeringen in zijn schip. Ieder lid krijgt ongeacht zijn omvang hetzelfde bedrag: we doen het met elkaar. We werken daarnaast vanuit een toerbeurtsysteem, om het werk op een eerlijke manier tussen de leden te verdelen. Degene die in een bepaalde regio als eerste leeg komt, staat bovenaan de lijst voor de eerstvolgende klus. Ook hebben we een eigen liggeldregeling in het leven geroepen die wachttijden beter compenseert dan voorheen. Bij een commercieel bedrijf vloeit dat geld bij voorkeur richting de aandeelhouder. Maar bij ons zijn de leden als het ware de aandeelhouders. Daarom is ledentevredenheid een heel belangrijke KPI.” Trots is Femke ook op het formuleren van de kernwaarden van NPRC: ambitie, respect, betrouwbaarheid en plezier. “Die laatste vind ik echt mooi. Het gaat erover dat collega’s fluitend naar hun werk willen komen, maar ook dat leden onderling een fijne band met elkaar hebben. Ze hebben veel voor elkaar over en helpen elkaar als dat nodig is.”

NPRC heeft een Raad van Commissarissen. Deze bestaat uit vijf personen: drie externen, die op basis van hun expertise en achtergrond zijn gevraagd, en twee leden. Zij zijn aangesloten om het ledenbelang en het coöperatieve gedachtengoed te waarborgen. Daarnaast is er een ledenadviesraad, waarmee de directie iedere twee maanden aan tafel zit. “Onze ledenadviesraad is een afspiegeling van de diversiteit van de aangesloten schepen. Alle groottes moeten in de ledenadviesraad vertegenwoordigd zijn. Zij zijn de stem van de brede achterban richting de directie, geven gevraagd en ongevraagd advies en worden betrokken bij het aannamebeleid van nieuwe leden. Ze brengen hierover advies uit aan de directie, die uiteindelijk het besluit neemt.” Femke noemt het overleg met de ledenadviesraad een vergadering ‘met het hart op de tong’. “Er wordt heel duidelijke taal gesproken, wat ik erg waardeer en ook ga missen. Ik heb het heel belangrijk gevonden om zelf ook transparant te zijn. Als persoon ga ik uit van vertrouwen, totdat het geschaad wordt. Soms kreeg ik de kritiek dat ik bijvoorbeeld de ledenadviesraad teveel informatie gaf. Maar ik vind dat mensen hun werk pas goed kunnen doen, als ze over voldoende kennis en achtergrondinformatie beschikken. Daarin heb ik zeker de grenzen opgezocht. Hoeveel informatie kan een groep aan en vanaf welk moment wordt daarvan misbruik gemaakt of keert het zich zelfs tegen je? De notulen van de ledenadviesraad worden digitaal met de leden gedeeld, die dus ook veel informatie tot zich kunnen nemen. Ik vond het interessant om die grenzen te verkennen.”

In haar afscheidsspeech op 11 oktober, tijdens de Algemene Ledenvergadering in Beekse Bergen, sprak Femke over de gouden driehoek: de klant, de organisatie met het kantoor en de leden. “Ik heb er steeds naar gestreefd om met behoud van ieders belang een koers te varen, maar in de dagdagelijkse praktijk lukt het niet altijd dat iedereen tevreden is. Soms is een lid ontevreden omdat ze niet de juiste reis krijgt, een medewerker op kantoor heeft het moeilijk omdat er veel discussie is met een lid of er gebeurt van alles bij een klant. Ik heb mijn best gedaan, en soms schuurt het. Maar altijd met de menselijke maat en het belang van NPRC voor de langere termijn voor ogen.” Juist de manier waarop Femke de gouden driehoek heeft bediend, heeft diepe indruk gemaakt op de mensen waarmee ze werkte.

En dan, zichtbaar ontroerd: “Ik keek tijdens die laatste ledenvergadering de zaal in. En ik zag al die lévens. Ik zag de mensen die ik tijdens een begrafenis van ouders of naasten had ontmoet. Ik sprak de man die ik een kaartje stuurde toen zijn moeder overleed. En ik voelde de waardering voor die menselijke maat. Ik dacht dat ik zou worden beoordeeld op de strategie die we hebben vastgesteld, de gegroeide omzet of bijvoorbeeld op het mooie IT-team dat we binnen de NPRC hebben neergezet. Maar het bleek op dat moment veel meer te gaan om het feit dat ik de kracht van de coöperatie heb benoemd en die voor iedereen steeds weer onder woorden heb gebracht. Dat narratief: dát maakt het verschil voor mensen, daar putten mensen kracht uit. Wat ik dacht dat klein was, blijkt een enorme impact te hebben gemaakt.